جمعه ۲۰ تير ۱۳۹۹ ,10 July 2020
 
 
گزارشی از نشست بررسی واردات بالک داروهای بایوسیمیلار
زور واردات همچنان می‌چربد
 
نشست آنلاین بررسی واردات بالک داروهای بایوسیمیلار با حضور یکی از اعضای هیئت‌مدیره انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات بیوتکنولوژی پزشکی ایران و نمایندگان دو شرکت دانش‌بنیان تولیدکننده این محصولات برگزار شد.
 
به گزارش فانا، امیرحسین کارآگاه، عضو هیئت‌مدیره انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات بیوتکنولوژی پزشکی ایران در نشست آنلاین بررسی واردات بالک داروهای بایوسیمیلار گفت: «در صنعت بیوتکنولوژی دارویی تولید ماده اولیه یا APR از ارزش‌افزوده بالایی برخوردار است و به‌گونه‌ای که 80 درصد ارزش‌افزوده محصول به این بخش برمی‌گردد.»

وی افزود: «برخلاف داروهای شیمیایی، فرمولاسیون در داروهای بایوسیمیلار از ارزش‌افزوده کمتری برخوردار است و شرکت‌هایی که بتوانند از مرحله ابتدایی تولید خود را انجام دهند و فرآیندهای بالادستی را در کشور و شرکت خود به انجام برسانند، عمده ارزش‌افزوده را به دست خواهند آورد.»

کارآگاه در ادامه اظهار داشت: «خوشبختانه در کشور ما شرکت‌هایی وجود دارد که تولید در این مرحله را در داخل انجام می‌دهند و این خبر از خودکفایی در فناوری و دانش فنی شرکت‌های ایرانی است و ما امروز محصولاتی در کشور تولید می‌کنیم که کشورهای معدودی توان تولید آنها را دارند و حتی محصول ایرانی در حال صادرات به بازارهای جهانی است.»

تولید 22 محصول بایوسیمیلاری در کشور

عضو هیئت‌مدیره انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات بیوتکنولوژی پزشکی ایران افزود: «امروز از 22 محصول بایوسیمیلاری که در کشور تولید می‌شود همگی از این ویژگی برخوردارند، اما متاسفانه شاهد این هستیم که واردات بالک داروهای بایوسیمیلار با بهانه‌های محتلف مانند انتقال دانش فنی و یا واردات به شرط تولید در داخل اتفاق می‌افتد. همین امر زحمات شرکت‌های دانش‌بینیان را که در طول 5 سال برای رسیدن به محصول نهایی کشیده‌اند، یک‌شبه از بین می‌برد.»

وی تاکید کرد: «واردات این محصولات به کشوری که دانش فنی تولید آنها را دارد و آن را بومی کرده است، تاثیری جز به هم ریختن بازار و ایجاد ناامیدی برای شرکت‌های دانش‌بنیان در پی نخواهد داشت.»

کارآگاه در پایان اضافه کرد: «خوشبختانه امروز ساختار شتاب‌دهنده‌ها در صنعت ما ایجاد شده و شرکت‌های دانش‌بنیان در حال تلاش هستند تا همه مراحل تولید را در داخل انجام دهند و آن خیانت و تقلب‌ها که گاهی شاهد وقوع آن هستیم ثمره‌ای جز ناامید کردن تولیدکننده داخلی ندارد و باید برای آن چاره‌اندیشی شود.»

وجود دو دیدگاه حاکمیتی متضاد در واردات بالک

شهریار امیدوار، رئیس هیئت‌مدیره یک شرکت دانش‌بنیان تولید دارو هم در این نشست گفت: «صحبت از صنعت داروسازی صحبت از خانواده‌ای است که توانسته از تمام سختی‌ سال‌هایی که کشور دچار مشکلات عدیده بوده، عبور کند و خود را به‌عنوان یک صنعت پاسخگو به نیازهای داخلی مطرح نماید.»

وی در ادامه به واردات دو دهه‌ای بالک محصولات بایوسیملار به کشور اشاره کرد و افزود: «متاسفانه در سال‌های گذشته هم با واردات بالک و هم داروهای ساخته شده مواجه بودیم که البته این روند در سال‌های اخیر کمتر شده و خوشبختانه در مواردی متوقف هم شده است؛ ولی این روند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به تولیدکننده‌ داخلی وارد کرده است.»

امیدوار اضافه کرد:‌ «اساساً واردات محصولات بیولوژیک در دنیا از طرف شرکت‌های برندساز خیلی رایج نیست به دلیل اینکه قسمت عمده پروسه تولید بالک بعد از آن فعالیت جدی نیست، البته شرکت‌هایی که بایوسیمیلار می‌سازند خیلی علاقه‌مند به صادرات این محصول نبودند و این روند در دنیا مرسوم هم نیست مگر چالشی برای ورود به بازاری داشته باشند که از این روش به‌عنوان ابزاری برای ورود به بازارهای خاص استفاده می‌کنند.»

رئیس هیئت‌مدیره شرکت دانش‌بنیان آریاتیناژن به موضع سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت در واردات این محصول اشاره کرد و گفت:‌ «دو دیدگاه حاکمیتی متضاد ترسیم‌کننده تصمیم‌گیری‌های این بخش است؛ نخست اینکه شاید تولیدکننده داخلی دچار مشکل شود و به‌این‌ترتیب رسالت سازمان غذا و دارو در تامین دارو دچار خلل شود و وظیفه ذاتی خود را نتواند انجام دهد؛ بنابراین برای اینکه ریسک کمبود دارو در کشور نداشته باشیم باید اقدام به واردات کنیم. موضوع دیگر این است که واردات صورت گیرد تا به دنبال آن تکنولوژی هم وارد شود که همکاران ما در صنعت هم به دنبال آن هستند. البته این سیاست‌ها موفق هم نبوده و بیشتر به‌عنوان مفری برای دور زدن محدودیت‌های واردات بوده است.»

وی در بخش دیگر از سخنان خود به فواید و ضررهای واردات بالک در طی دو دهه تولید این محصول در کشور اشاره کرد و گفت: «فایده تولید این محصول بستگی به این دارد که شما فایده را برای چه موضعی ببینید. برای شرکتی که متقاضی واردات است منفعت دارد زیرا از سرمایه‌گذاری‌های طولانی‌مدت و صبر و حوصله برای تولید این محصول بی‌نیاز می‌شود، اما نفع کلانی در این واردات نیست. از طرف دیگر در شرایطی که ما توانایی تولید این محصول را در کشور داریم و تحریم‌ها موجب می‌شود که ما برای ردوبدل کردن ارز با مشکلاتی مواجه می‌شویم، باید در هزینه‌کردها دقت نظر داشته باشیم. ازاین‌رو در نگاه کلان ورادات برای کشور ضررهای فراوانی خواهد داشت. البته بحث رقابت و تنوع محصول در جای خود با ارزش است، اما رقابت در این نیست که ما محصولی را به هر طریقی وارد بازار کنیم.»

امیدوار در پایان تصریح کرد: «البته سیاست سازمان غذا و دارو تسهیل واردات بالک نیست منتها همیشه ملاحظاتی وجود دارد و گاهی این توجیه را دارند که می‌خواهند دانش فنی این محصول را به کشور وارد کنند یا مواردی ازاین‌دست که صرفا برای توجیه واردات مطرح می‌شود.»

ساختارها مملو از تضاد منافع است

امیر فرشچی، مدیرعامل یک شرکت دانش‌بنیان تولید دارو هم در این نشست آنلاین در تشریح وضعیت صنعت بیوتکنولوژی دارویی کشور، گفت: «آنچه به‌عنوان دانش تکنولوژی در کشور ما در جریان است این است که این دانش از قسمت‌هایی مختلفی تشکیل شده است که در کنار هم دانش بیوتکنولوژی دارویی را تشکیل داده است بدین معنا که هر بخش و حوزه همانند چرخ‌دنده‌هایی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند تا صنعت بیوتکنولوژی در یک شرکت یا کشور خاص استارت کار را بزند و آغاز به کار کند.»

وی افزود: «با نگاه به کشورهای توسعه‌یافته می‌توان دریافت که این کشورها نه‌تنها در تکنولوژی به‌طورکلی در مورد دانش‌های به‌روز و های‌تک، ارتباط تنگاتنگی بین حوزه‌های مختلف آن صنعت در داخل هر شرکت در حال اتفاق است به‌طوری‌که این حوزه‌ها قابل‌تفکیک نیستند. اگر کلی نگاه کنیم شرکتی که دارای هویت دانش بیوتکنولوژی است حداقل در کشورهای توسعه‌یافته نمی‌توانند حوزه‌های مختلف آن را از یکدیگر تفکیک کنند که بگویند که ما مواد اولیه آن را تفکیک می‌کنیم و می‌فروشیم.

این کار نه عقلانی و نه به‌صرفه است به دلیل اینکه تمام این چرخ‌دنده‌ها به یکدیگر وصل‌اند و از لحظه ایجاد یک محیط برای توسعه محصول و رساندن آن به بازار و تولید در اشل صنعتی و بعد تمام فازهایی که طی می‌شود چون یکپارچگی خاصی باهم دارند اصلاً قابل‌تفکیک نیستند. به همین دلیل نیز در کشورها و شرکت‌های توسعه‌یافته چیزی به نام فروش بالک نداریم.»

فرشچی همچنین به نکته دیگری در این زمینه اشاره کرد و گفت: «در برخی موارد که شاید بر اساس اضطرار این اتفاق بیفتد که به‌طور مثال در حوزه‌ای که کشورها و شرکت‌هایی که می‌خواهند این تکنولوژی را خریداری کنند این خرید را منوط به یک سری بندهای بیزنیسی کند و شرکت و کشور خریدار را ملزم کند که به‌طور مثال یک سرویس خاص را باید در کنار آن ارائه کند. در برخی ساختار این مسئله دیده می‌شود که همین قسمت نیز دستاویزی شده است برای اینکه با نام انتقال تکنولوژی و دانش از خارج از کشور و بومی‌سازی آن این اتفاق بیافتد درحالی‌که هیچ نمونه موفقی در این زمینه در کشور نیز دیده نشده است.»

وی با اشاره به نیاز دیرینه جامعه بشری به قانون گفت: «بر اساس این نیاز و ضرورت یک سری قوانین وضع شده است. اهمیت قانون برای بشر از روزی که بشر تجربه کار با قانون را داشته تاکنون هر روز بیشتر شده است. تفاوت کشورها و ملت‌ها نیز در جوامع امروزی نیز بر همین اساس یعنی نقش قانون و بعد نقش تضمین اجرای آن صورت می‌گیرد وگرنه قانون در بسیاری از کشورها شبیه به هم است؛ اما آنچه کشورهای توسعه‌یافته و نیافته را با هم متمایز می‌کند نوع قانون، شفافیت قانون و ضمانت اجرای قانون است که در کشورهای توسعه‌یافته بالاست.»

مدیرعامل شرکت آریوژن فارمد با تاکید بر اینکه ما اصلاً نیاز نداریم به این بحث که آیا واردات بالک خوب است یا بد؟ اظهار داشت: «ما باید نگاه کنیم که دستورات و ابلاغیه‌های بالادستی چه چارچوب‌هایی را بر اساس شرایط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ایران در فضای بین‌الملل تعیین کرده‌اند. آیا این اجازه وجود دارد که ارگانی خلاف دستورالعمل این دستورات و قوانین بالادستی اقدام کند یا نه اگر بر اساس قانون بالک باید وارد بشود ما همه مطیع هستیم که بالک وارد شود چون ما باید به قانون احترام بگذاریم.»

وی با اشاره به اتفاقات فراقانونی در این حوزه گفت: «اما مشکل اینجاست که یک سری تضادها اتفاق می‌افتد که قوانین بالادستی در جهت ایجاد توسعه اشتغال، جهش تولید، بومی‌سازی دانش، ایجاد صادرات، ارزآوری و جلوگیری از خروج ارز تدوین می‌شود اما در اجرا اتفاق دیگری و ورای قانون می‌افتد.»

فرشچی افزود: «اگر ما فکر کنیم که قانونی که داریم باید شفاف باشد نخستین شرط در تحقق آن این است که این شفافیت قانون از تضاد منافع جلوگیری می‌کند. تا وقتی تضاد منافع وجود دارد تصمیم‌گیرنده نمی‌تواند درست تصمیم بگیرد ساختار سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت پر از تضاد منافع است. چگونه یک سازمان می‌تواند در مورد واردات، تولید، صادرات، قیمت، ایجاد سایت‌های جدید و هر آنچه در این حوزه اتفاق می‌افتد اعمال‌نظر کند و تضاد منافع ایجاد نشود. اصلاً امکان ندارد.»

وی تاکید کرد: «به همین دلیل در جهان با شفاف کردن این قوانین و تفکیک این حوزه‌ها یک سری حوزه‌ها را به وزارت صنعت و وزارت بازرگانی واگذار کرده و وزارت بهداشت به‌عنوان رگولاتورو تضمین‌کننده سلامت محصولی که به مردم می‌رسد و نه بیشتر فعالیت می‌کند.»

فرشچی با تاکید بر شفافیت در قانون و اجرای آن عنوان کرد: «برای همین اگر ما امروز با مشکلاتی مواجه شده‌ایم که در شرایطی قرار گرفته‌ایم که در مورد خوبی یا بدی واردات بالک در حال بحث هستیم این است که نه در قانون شفافیت داریم و نه در اجرای قانون. تضاد منافعی که در حوزه‌های مختلف اجرایی وجود دارد اجازه نمی‌دهد یک حوزه مهم با شعار اقتصاد مقاومتی و جهش تولید در فضای کنونی کشور در حوزه تولید داخلی کشور فعالیت کند. وقتی شفافیت در بخش‌های پایین‌دستی نباشد چه اتفاقی می‌افتد؟ بسیاری از دوستانی را که هم من می‌شناسم و هم شما می‌شناسید به‌واسطه درگیری خودشان در بیزینس‌های مختلف دچار تضاد منافع می‌شوند.»

وی تاکید کرد: «جلوگیری از توسعه تولید داخل در هر کشور بدون شک زشت و نکوهیده است به همین دلیل نیز واردات بالک جلوگیری از توسعه داخل و تقلب علمی است. حال اینکه آیا بالاخره جلوی تقلب‌ها گرفته شود یا نه خیلی ربطی به دانش ندارد و این قضیه آنقدر اظهرمن‌الشمس است که همه می‌دانند چیزی که تولید را ضعیف می‌کند همین نوع تقلب‌های تکنولوژیک است.»

فرشچی گفت: «با توجه به قوانین نوشته شده در اداره بیولوژیک فارغ از منبع تولید که بالک وارداتی یا تولید داخل یا انتقال تکنولوژی باشد هر تولیدکننده‌ای که یک مولکول بیولوژیک تولید می‌کند ملزم به انجام همه تست‌های آن است اما ازآنجایی‌که این قضیه منوط به کمیسیون‌های قانونی مرتبط با سازمان است خب قاعدتاً این اتفاق باید بیافتد.»

وی ادامه داد: «با همه این مراحل اجازه واردات این نوع محصولات برای ما بسیار شوک‌آور بود و چه‌بسا این شوک‌ها ادامه خواهد داشت. اینکه در برخی مواقع در مقایسه صنعت دارو با صنعت خودرو در کشور گفته می‌شود اگر رقابت اتفاق نیافتد صنعت ما به سرنوشت صنعت خودرو دچار می‌شود چند عامل اصلی وجود دارد؛ که ابتدا باید پاسخ برخی سوالات را برای آن یافت. یکی از سوالات این است که آیا بخش خصوصی عامل عقب‌افتادگی صنعت خودرو کشور است یا بخش دولتی؟ اگر نشانه‌ای از توسعه در شرکتی پیدا می‌کنید که توانسته است صادرات خوب انجام بدهد و ارزآوری خوبی داشته باشد و توانسته نخبه‌های کشور را به کار گرفته کند به‌طور مسلم این شرکت‌ها اکثراً خصوصی هستند.»

مدیرعامل شرکت آریوژن فارمد با تاکید بر اینکه ما در حوزه دارو چون با سلامت بیماران مواجهیم این سلامت باید توسط پارامترهایی استاندارد که دنیا آن را تعیین می‌کند و وزارت بهداشت هم بر اساس آن باید عمل کند باید سنجیده شود، افزود: «بر همین اساس نیز مطالعات بزرگ بالینی انجام می‌شود که ثابت کند که آیا دارویی که ما تولید کرده‌ایم شبیه برند هست یا نه؟ شما آیا می‌توانید مدعی شوید که چنین استانداری در صنعت خودروسازی داخل اتفاق می‌افتد یا نه؟ آیا تست‌هایی که خودروسازان بزرگ درحال انجام آن هستند در خودروسازی کشور انجام می‌شود و نتایج آن اعلام می‌شود؟ مشخص و واضح است که رانت دولتی موجب می‌شود که اصلاً این اتفاق نیفتد و اصلاً هیچ‌گونه تستی انجام نشود.»

وی در پاسخ به برخی اظهارات مبنی بر مقایسه صنعت دارویی کشور با خودروسازی عنوان کرد: «صنعت خودروسازی ما به‌عنوان صنعتی که به‌واسطه وابستگی سیاسی به دولت، دچار تصمیم‌گیری‌های کلان است از لحاظ تکنولوژی همیشه خطی و صاف و به شکل سنتی جلو رفته است. حال این صنعت سنتی با صنایع به‌روزی مانند بیوتکنولوژی دنیا قابل مقایسه است؟ اصلاً مکانیسم تکنولوژیکی که در صنایع بیوتکنولوژی اتفاق می‌افتد با صنایع خودروسازی قابل مقایسه نیست.»

فرشچی گفت: «اگر شرکتی یک محصول با کیفیت تولید کرد و توانست این کیفیت را در صادرات نشان دهد پس در شرایط ایدئال قرار دارد. آیا این مثال کافی نیست که وقتی می‌توانیم با برندهای اصلی خارج از کشور رقابت کنیم و مناقصات را ببریم یعنی کیفیتت محصولات این صنایع بالاست. این در حالی است که کدام‌یک از خودروهای ساخت داخل می‌توانند با برندهای خارج از کشور حتی دست چندم رقابت کنند؟»

فرشچی تاکید کرد: «تا مادامی‌که ضمانت اجرایی برای قانون و شفافیت قانونی نداریم هر اتفاقی ممکن است برای این صنعت بیافتد. شخصی سهامدار شرکتی باشد و درعین‌حال در راس سمت و کاری قرار گیرد که باید در این حوزه تصمیم بگیرد به‌طورقطع منافع شخصی‌اش در تصمیم‌گیری دخیل است.»

وی افزود: «این ساختار نباید اجازه بدهد که این فرد یا افراد با این شرایط در حوزه‌های تصمیم‌گیری قرار گیرند. بسیار شفاف نام این مسئله را واقعاً خیانت به تکنولوژی کشور می‌گذارم و این نوع تصمیم‌گیری‌ها اثرات سویی که در حوزه تکنولوژی روی افراد نخبه ما و سرمایه‌گذاری‌های بزرگ در حوزه بیوتکنولوژی از خود برجای می‌گذارد عین خیانت‌درامانت است و این خیانت‌ها خیلی زود باید برداشته شود.»

وی همچنین با بیان اینکه لزوم وجود پایداری و شفافیت قانون ثابت شده است و ما نباید چرخ را از ابتدا اختراع کنیم، تاکید کرد: «ما باید به سمتی حرکت کنیم که شفافیت در قانون و ضمانت اجرایی وجود داشته باشد. ما قوانین بالادستی بسیار خوبی داریم. در مجلس اتفاقات خوبی افتاده است آیین‌نامه‌های خوبی در وزارت بهداشت وجود دارد منتهی در بخش اجرا ما را دچار مشکلاتی کرده است.»
 
کد مطلب : ۲۸۵۹۴
چهارشنبه ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ ساعت ۲۱:۳۶
۰
 
مرجع : روزنامه سپید
 

ارسال
 
گروه های خبری :