دوشنبه ۱۱ اسفند ۱۳۹۹ ,1 March 2021
 
 
سرنوشت ارز دارو چه خواهد شد؟
 
چکش‌کاری‌ لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ در کمیسیون تلفیق مجلس آغاز شده و این کمیسیون در نخستین گام‌ها ارز ۴۲۰۰ تومانی کالاهای اساسی را حذف کرده است. از سوی دیگر این اقدام مجلس اعتراض دولت را در پی داشته و کارشناسان دولت نسبت به رشد پایه پولی و نقدینگی در کشور هشدار داده‎اند.
 
به گزارش فانا، اما آنچه بیش از همه ذهن افکار عمومی را به خود مشغول کرده تاثیر حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی، تک‌نرخی شدن ارز و احتمال افزایش قیمت این کالاها است. هرچند این اقدام مجلس در جهت حذف رانت بوده، ولی باید منتظر ماند و دید که سرنوشت مصوبه کمیسیون تلفیق در صحن علنی مجلس چه خواهد شد.

 میانه دی‌ماه بود که سخنگوی کمیسیون تلفیق مجلس خبر از حذف ارز 4200 تومانی کالاهای اساسی در لایحه بودجه سال آینده داد و اعلام کرد: «دولت برای تسعیر نرخ ارز چند نرخ در قالب لایحه بودجه ارائه کرده بود که این کمیسیون نرخ ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومانی را برای محاسبات پیشنهاد داد و قرار است ما‌به‌التفاوت منابع ارزی صرف حوزه‌های اشتغال، معیشت و سلامت شود.»

اما پس از اعلام جزئیات مصوبه کمیسیون تلفیق اعتراض دولت به اقدام مجلس خبرساز شد؛ از نگاه دولت این مصوبه منطبق با نرخ کارشناسی بانک مرکزی نبوده و هرگونه حذف ارز ترجیحی و اعمال نرخ بالاتر باید با این ضمانت همراه باشد که آثار مثبت بیشتر و منفی کمتری نسبت به روال فعلی خواهد داشت و از سوی دیگر سازوکار برگشت منابع به مردم مشخص و اثرگذاری آن تضمین شود.

به گفته دولت بر اساس لایحه پیشنهادی بودجه به مجلس 8 میلیارد دلار از درآمدهای ارزی در سال آینده برای کالاهای اساسی اختصاص داده شده است که از این رقم ۶ میلیارد دلار برای کالاها و نهاده‎های دامی و 2 میلیارد دلار برای بخش دارو و تجهیزات پزشکی در نظر گرفته خواهد شد.

به هر صورت آنچه در کمیسیون تلفیق مجلس مصوب شد نشان از تعیین یک نرخ برای ارز در بودجه سال آینده دارد و بر این اساس ارز ترجیحی 4200 تومانی کالاهای اساسی ازجمله دارو حذف و تامین ارز این کالاها با نرخ ۱۷ هزار و ۵۰۰ تومان انجام خواهد شد.

اما این سوال مطرح است که آیا با حذف ارز 4200 تومانی کالاهای اساسی شاهد افزایش چندین برابری قیمت اقلامی همچون دارو خواهیم بود یا اینکه این محصولات علیرغم افزایش قیمت به نرخ متعادل به دست مصرف‎کننده واقعی خواهد رسید؟

حال برای یافتن پاسخ این پرسش نظرات دو تن از مخالفان و موافقان حذف ارز ترجیحی دارو را از نظر می‌گذرانیم و قضاوت را به خوانندگان واگذار می‌کنیم.
حذف ارز دارو، قیمت را تا چهار برابر افزایش می‌دهد

احمد نادری، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی و از مخالفان حذف ارز دارو معتقد است: «مسئله حذف ارز دولتی دارو دارای تبعات اجتماعی متعددی است که یکی از آنها ایجاد نارضایتی شدید عمومی مردمی همانند افزایش قیمت سوخت در سال ۹۸ است.»

وی می‌گوید: «در لایحه بودجه سال آینده رقم 8 میلیارد دلار ارز 4200 تومانی برای کالاهای اساسی در نظر گرفته شده که از این مبلغ تنها دو و نیم میلیارد دلار یعنی در حدود 30 درصد آن به بخش سلامت اختصاص یافته است.»

نادری می‌افزاید: «این وضعیت به نحوی است که با حذف ارز دولتی و افزایش شدید قیمت دارو و تجهیزات پزشکی روبه‌رو خواهیم شد. هرچند امروز نیز شاهد افزایش شدید هزینه عمل‎های جراحی به علت افزایش قیمت تجهیزات هستیم.»

نماینده مردم تهران در مجلس درباره پیامدهای اجتماعی این بحران، اظهار می‌کند: «مسئله حذف ارز دولتی دارو دارای تبعات اجتماعی متعدد است که یکی از آنها ایجاد نارضایتی شدید عمومی همانند افزایش قیمت سوخت در سال 98 است. از طرف دیگر تشدید مشکلات بخشی از جامعه که تحت پوشش هیچگونه بیمه‎ای نیستند ازجمله پیامدهای اجتماعی این مسئله خواهد بود؛ زیرا امروز حداقل 7 میلیون ایرانی و بیش از 2 میلیون نفر از خواهران و برادران افغانستانی و سایر اتباع غیرایرانی که ازقضا اکثر آنها از اقشار کم‎درآمد جامعه هستند؛ فاقد هرگونه پوشش بیمه‎ای هستند.»

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس با اشاره به ابعاد کلان حذف ارز دولتی دارو می‌گوید: «مهم‌ترین استدلالی که طرفداران حذف ارز 4200 تومانی این کالاها اعلام می‌کنند مسئله کنترل قاچاق یا قاچاق معکوس این کالاها به خارج است. این را قویا می‎گویم که به‌طورقطع حذف ارز دولتی، مشکل قاچاق دارو و کالاهای پزشکی را دوچندان می‎سازد چراکه آزادسازی نرخ ارز موجب افزایش 4 تا 5 برابری قیمت این کالاها در بازار خواهد شد. از طرف دیگر منابع ناشی از آزادسازی نرخ ارز با فرض تخصیص، از طریق سازمان‎های بیمه‎گر پایه قابل تخصیص است. ازاین‌رو نتیجه این امر تفاوت قیمت دارو به قیمت بیمه و خرید آن از طریق دفترچه بیمه و قیمت آزاد خواهد بود.»

نادری اضافه می‌کند: «بنابراین این تفاوت قیمت موجب تجویزهای غیرقانونی و غیرضروری در دفترچه‌ها و خریداری ارزان کالا از این طریق و رونق گرفتن بازار سیاه دارو و تجهیزات پزشکی مثل نمونه ناصرخسرو خواهد شد.»

وی در ادامه به تسنیم می‌گوید: «متاسفانه افزایش افسارگسیخته قیمت‎ها در بسیاری موارد از هیچ قانون و روال مشخصی تبعیت نمی‎کند و اگر قیمت دلار پایه رسمی 17500 تومان شود بعدا معلوم می‎شود که قیمت بازار آزاد آن چقدر خواهد شد که این اتفاق امان قشر مستضعف و حقوق‎بگیر جامعه را بریده و مشکلات اقتصادی آنها را بیشتر خواهد کرد.»

نماینده مردم تهران در مجلس تصریح می‌کند: «آزادسازی نرخ ارز دارو سبب افزایش سه تا 4 برابری قیمت دارو می‎شود و به‌این‌ترتیب اگر قیمت دارویی امروز 5000 تومان باشد بیماران دارای بیمه 25 درصد یعنی 1250 تومان آن را به‌عنوان فرانشیز پرداخت می‎کنند و 3750 مابقی توسط بیمه‎ها پرداخت می‎شود، اما اگر قیمت همین دارو با حذف ارز دولتی چهار برابر شود به 20 هزار تومان بالغ شده و 25 درصد فرانشیز قابل پرداخت بیماران 5 هزار تومان و معادل کل قیمت فعلی دارو خواهد شد.»

وی درباره تاثیر این اقدام در چرخه اقتصادی کنونی کشور هم معتقد است: «افزایش نرخ ارز مواد اولیه دارو، نیاز نقدینگی کارخانه‌های داروسازی برای ثبت سفارش و گشایش اعتبار را 7 برابر افزایش می‎دهد. از سوی دیگر با توجه به مشکلات نقدینگی صنعت، تامین نقدینگی برای صاحبان صنایع و بخش خصوصی نیز بسیار سخت و چه‎بسا ناممکن خواهد شد. ازاین‌رو در صورت عدم امکان تامین این نقدینگی افزایش یافته توسط صنعت و عدم خریداری به‌موقع مواد اولیه بیم آن می‎رود که تولید دارو با وقفه مواجه شده و حتی متوقف شود.»

نادری با تاکید بر اینکه تامین دارو برای کشور امری اجتناب‎ناپذیر است، تاکید می‌کند: «بنابراین دولت ناگزیر از جایگزینی واردات خواهد بود و این امر به‌نوبه خود نیاز ارزی دارو را بسیار بالا خواهد برد.»

وی در پایان می‎افزاید: «استدلالی که گاه حامیان آزادسازی نرخ ارز در این زمینه مطرح می‎کنند، انتقال مابه‎التفاوت بین نرخ رسمی و نرخ ارز آزاد به شرکت‎های بیمه‎ای است، اما تجارب گذشته در خصوص چنین انتقال‎هایی نشان داده است که در عمل کارایی نداشته‎اند.»

کاسبان سوبسید نگران گرانی دارو نیستند
هاله حامدی‎فر، نایب‌رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق بازرگانی تهران اما موافق حذف ارز ترجیحی دارو است و معتقد است: «یارانه دارو باید به دست مصرف‌کننده‌ نهایی برسد.»

وی می‌گوید: «مسیر رساندن یارانه به دست مردم اگرچه مسیر عجیب‌وغریبی نیست، اما کاسبی شیرین برخی با این ارز موجب شده تا آنان به بهانه‌ افزایش قیمت دارو و عدم دسترسی مردم به دارو بر ادامه و ماندگاری آن اصرار ورزند.»

حامدی‌فر می‌افزاید: «یکی از مشکل‌زاترین مواردی که در حال حاضر به صنعت داروی کشور تحمیل شده و از جهات مختلف تامین، تولید و صادرات دارو را در کشور تحت فشار قرار داده است ارز یارانه است. این ارز از بسیاری جنبه‌ها همچون اتلاف وقت مدیران و عدم فرصت برای پرداختن به فعالیت‌های ساختاری می‌تواند به صنایع دارویی کشور صدمه وارد کند.»

‎وی تاکید می‌کند: «این در حالی است که در هیچ جا یارانه را از ابتدای زنجیره‌ تولید تزریق نمی‌کنند تا مورد سوءاستفاده و هدررفت قرار گیرد.» وی با تاکید بر اینکه یارانه را باید به دست مصرف‎کننده نهایی رساند، تصریح کرد: «در مورد دارو به‎عنوان کالایی که از ارز دونرخی استفاده می‎کند مسیر رسیدن یارانه به بیمار مشخص و محاسبات آن کاملا انجام شده است. ضمن آنکه قبلا تجربه‌اش در کشور نیز وجود داشته است. بدین معنا که ارز دارو قبلا هم دونرخی بوده و بعد تک‌نرخی شده است. ضمن اینکه مسیر جبران قیمت دارو برای مصرف‎کننده و بیمار نیز قبلا وجود داشته و امتحانش را هم پس داده است؛ این مسیر راهکار بسیار خوبی بوده، اما به‌هرحال ارز دونرخی و یارانه همیشه کاسبان خود را دارد.»

عضو هیئت‌مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران معتقد است: «کاسبی با ارز یارانه بسیار شیرین است. ضمن آنکه کسب درآمد با این ارز در مقایسه با درآمد ناشی از تولید و بازرگانی سالم دارو قابل‌مقایسه نیست. برای همین است که این مسئله در حال حاضر دچار پیچیدگی شده و اظهاراتی که در نفی تک‌نرخی شدن ارز با بهانه‌ نگرانی در مورد کاهش دسترسی بیماران به دارو یا ایجاد نارضایتی مطرح می‎شود یا ناشی از آن است که مطرح‌کنندگان آن اشراف سیستماتیک و مدیریتی به حوزه دارو ندارند یا اینکه پشت این سخنان منافعی از این ارز دونرخی وجود دارد که بر اساس آن از این سیستم ناکارآمد دردسرزای پرمعضل دفاع می‎کنند و اصرار بر ادامه‌ آن دارند.»

حامدی‎فر به سالم‌خبر می‌گوید: «بنده به‌عنوان فرد فعال در تولید داروهای بیماران خاص این کشور طی 20 سال گذشته از همه نمایندگان مجلس در کمیسیون‌های تلفیق، بهداشت و سایر کمیسیون‎ها درخواست می‎کنم نظر کارشناسی ما دراین‌باره را بپذیرند؛ زیرا واقعیت این است که اگر ارز دونرخی در صنعت دارو ادامه پیدا بکند چرخ‎های این صنعت از حرکت بازمی‌ماند و تامین داروی کشور دچار مشکل می‎شود.»

وی تصریح می‌کند: «مسیر رساندن این یارانه به دست مصرف‎کننده مسیر عجیب‌وغریبی نیست و کاملا قابل اجراست. از سویی با حذف ارز دونرخی به همان نسبت قیمت داروی تولید داخل که به میزان 97 درصد از اقلام مصرفی ما تولید داخلی است افزایش نمی‌یابد چون بخش کمی از نهاده‎های تولید ما از ارز 4200 تومانی تامین می‎شود؛ بنابراین نباید نگران افزایش ناگهانی قیمت دارو بود ضمن آنکه باید سعی کنیم یارانه ارزی دارو از کانال‎‏های درست آن به دست مصرف‎کننده برسد و در این صورت است که بیشتر می‎تواند از منافع آن بهره‌برداری شود.»

نایب‌رئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق بازرگانی تهران تاکید دارد: «در حال حاضر سوءاستفاده از ارز 4200 تومانی به‌عنوان یارانه دارو بسیار است و حاصل آن از جاهایی سردر می‌آورد که اصلا ربطی به حوزه‌‌ دارو و درمان ندارد.»

وی می‌گوید: «مسیر رساندن یارانه ارز دارو به دست مصرف‌کننده واقعی مشخص است و قبلا هم بوده و دارو برای مردم گران نخواهد شد. البته کاسبان یارانه نگران گرانی داروی مردم محروم نیستند، اما این بهترین بهانه‎ای است که با آن اصرار بر ماندگاری این یارانه می‎کنند؛ لذا مسئولین بدانند ادامه ارز دونرخی برای دارو، صنعت داروسازی را در چند ماه آینده چنان زمین می‎زند که دارویی نخواهد بود که نگران گرانی آن باشیم.»

حامدی‌فر در پایان به نقش یارانه‌ها در ایجاد اختلال در صادرات دارو اشاره کرده و می‌گوید: «ارز 4200 تومانی صدمات بسیاری به صنعت داروی کشور وارد کرده است به‌طوری‌که بسیاری از تولیدکنندگان صادرات را به دلیل دردسرهایی که برای آنها ایجاد می‎کند از استراتژی خود خارج کرده‎اند و به‌قول‌معروف عطایش را بر لقای آن بخشیده‎اند؛ زیرا بسیاری از شرکت‌ها فکر می‌کنند این قضیه سبب شده کانال‌های قاچاق فعال شود چون ازآنجاکه خرید دارو از سوی بسیاری از کشورهای همجوار و صادرات دارو به آنها ارزی نبوده و به‎صورت ریالی اتفاق می‎افتاد، تعهدات ارزی برای شرکت صادرکننده ایجاد می‎شود و این شرکت‌ها باید نسبت به ایفای تعهدات ارزی خود به بانک مرکزی اقدام کنند درحالی‌که دریافت‌کنندگان ارز در سایر بخش‎ها به‌راحتی می‎توانند از زیر بار مسئولیت ارزی شانه خالی کنند و تنها صنعت داروسازی که باید همیشه جواب پس دهد.»

علی ابراهیمی
 
کد مطلب : ۳۲۵۵۶
چهارشنبه ۲۴ دی ۱۳۹۹ ساعت ۲۲:۰۴
۰
 
مرجع : روزنامه سپید
 

ارسال
 
گروه های خبری :